Trong căn hộ của một người bị hội chứng Diogène. Ảnh: ST

Trong những căn hộ ngập rác, nơi nhiều người không dám bước vào vì mùi nồng nặc và cảnh tượng ám ảnh, vẫn có những con người lặng lẽ bước tới. Họ dọn dẹp, khử trùng, gom rác từng bao. Nhưng hơn cả, họ giúp người bệnh có thêm một cơ hội để sống khác đi.

Laurent Dubois là một trong số đó. Suốt gần một thập kỷ qua, anh cùng đồng nghiệp đã rong ruổi khắp các khu phố quanh thủ đô Brussels, giúp hồi sinh những ngôi nhà và cả những cuộc đời.

Những căn nhà bị chôn vùi trong ký ức và rác thải

Trời vừa hửng sáng. Lớp sương mỏng còn vương trên mái nhà vùng ngoại ô Brussels. Thành phố vẫn yên ả trong nhịp thở chậm của buổi sớm, còn Laurent Dubois đã bắt đầu hành trình quen thuộc trên chiếc xe tải chuyên dụng của mình.

Điểm đến hôm nay là căn hộ nhỏ của một cụ bà sống đơn độc nhiều năm. Trước khi bước vào, Laurent đã hình dung được phần nào khung cảnh bên trong. Hội chứng Diogène, căn bệnh khiến người ta tích trữ vô độ mọi thứ, từ báo cũ, hộp nhựa, vỏ lon đến cả thức ăn hư hỏng, lại một lần nữa hiện hữu.

"Căn này có lẽ là ca thứ 117 của tôi trong năm nay. Nhưng mỗi lần bước vào vẫn luôn có cảm giác chùng lòng", Laurent nói, vừa cẩn thận kiểm tra bộ đồ bảo hộ, khẩu trang và găng tay.

Giữa đống hỗn độn, anh đôi khi bắt gặp những món đồ nhỏ bé khiến mình dừng lại: một bức thư tay, vài tấm ảnh gia đình bạc màu, hay chiếc đồng hồ cũ đã ngừng chạy. Laurent chia sẻ: “Với chúng ta, đó chỉ là đồ bỏ đi. Nhưng với họ, đó là cả một phần ký ức còn sót lại”.

Một hành trình không đơn thuần là dọn dẹp

Gần mười năm làm nghề, điều khiến Laurent day dứt nhất không phải là mùi hôi hay công việc nặng nhọc, mà là những câu chuyện đời phía sau mỗi căn nhà. "Không ai muốn sống giữa những đống rác. Phần lớn họ cô đơn, mắc kẹt trong nỗi đau tinh thần mà không ai kịp nhìn thấy", Laurent giải thích.

Hội chứng Diogène thường gặp ở người cao tuổi, sống đơn độc, ít giao tiếp xã hội, đôi khi đi kèm những rối loạn tâm lý như trầm cảm, sang chấn sau biến cố. Khi mọi thứ vượt ngoài tầm kiểm soát, sự can thiệp của xã hội trở thành điều bắt buộc.

Laurent cùng nhóm của mình thường phối hợp với các nhân viên xã hội, bác sĩ tâm lý, thậm chí cả cơ quan chức năng. “Chúng tôi đến đây không để phán xét. Công việc này đòi hỏi nhiều hơn là sức lực. Nó cần sự thấu hiểu và niềm tin nơi con người”, anh nói.

Ánh sáng sau cánh cửa từng khép kín

Sau ba giờ dọn dẹp miệt mài, căn hộ nhỏ dần lấy lại hình hài ban đầu. Những ô cửa sổ vốn bị bít kín bằng giấy và thùng carton được mở toang đón nắng. Mùi ẩm mốc được thay bằng mùi khử trùng dịu nhẹ. Laurent lặng lẽ xếp gọn lại vài món đồ kỷ niệm mà cụ bà muốn giữ. Phần còn lại được xử lý theo đúng quy trình.

“Chúng tôi không chỉ dọn rác. Việc quan trọng hơn cả là giúp họ có cơ hội bắt đầu lại, dù chỉ là những bước đầu tiên”, Laurent nói khi đóng cửa xe, mắt vẫn hướng về căn nhà vừa được hồi sinh.
Anh rời con phố nhỏ, để lại phía sau một không gian đã sạch sẽ, ngăn nắp. Và một cơ hội sống mới cho người ở lại.

Giữa nhịp sống hối hả, ít ai biết rằng có những người như Laurent đang lặng lẽ làm công việc không tên ấy: giúp những mảnh đời đơn độc tìm lại chút bình yên trong chính ngôi nhà của mình.